وروستي خبرونه

لیکنې

ZhwandoonSeptember 10, 2020
IMG_02671-1280x1129.jpg

2690
رحمت الله محمد
له کله چې زه پیدا شوی یم، ځمکه شل ځله په لمر راڅرخېدلي، لمریز نظام هم په خپل مدار کې په سلهاوو میلیارده کیلومټره حرکت کړی، او شیدو لار کهکشان هم د نورو کهکشانونو په څېر زیات مزل کړی.
شل کاله کیږي، چې د پراخو کهکشانونو منځ کې په یوه ډېره کوچنۍ خاورینه سیاره کې ژوند کووم، یوه ورځ مې فکر شو، چې دلته یوازې زه، زما کورنۍ، خپلوان او زما همفکره ژوند نه کوي، بلکي دلته په میلیاردونو انسانان، له بېلابېلو فکرونو، مذهبونو او منطقونو سره ژوند کوي.
یوه ورځ مې بیا دې ته هم فکر شو، چې دلته یوازې په میلیاردونو انسانان ژوند نه کوي، بلکې په میلیاردونو ډوله ژوندي موجودات هر یو له بېلابېلو ځانګړتیاوو سره ژوند کوي.
ښاااا !!!
دا له کومه سوي؟ ولې دلته ژوند کوي؟ ولې هر یو یې له بل سره توپیر لري؟ ولې هر ډول یې له بل ډول نه نفرت کوي؟.
ښااااا !!! انسانان خو ټول له بیولوژیکي لحاظه یو ډول دي، نو دوی بیا ولې له یو بل سره جنګیږي؟ کله کله مې لا داسې انسانان هم لیدل، چې له یوه مور او پلار نه به زېږېدلي وو، خو بیا به یې هم له یو بل نه نفرت کاوه، نو دا بیا ولې؟ انسانان ولې یو بل نه شي زغملی؟ ولې له یو بل سره دښمني لري؟
یوه ورځ مې یو ځای د انساني غرور او فکري اختلاف په هکله یو څه معلومات ولوستل، پوه سوم چې د انسانانو د ټولو دښمنیو یوازینی لامل انساني غرور او فکري اختلاف ده.
ډېر وخت په دې فکر کې وم، چې انسانان ولې له یو بل سره فکري اختلاف لري، ځکه هر څوک باید حق ومني او حق حتمن یو وي؛ نو کله چې حق یو وي اختلاف منځ ته نه راځي.
تر ډېره په دې فکر کې وم، چې انساني غرور د دې لامل شوی، تر څو ځینې خلک د خپل غرور په خاطر له حق تېر شي او په ناحقه ځان په حق وبولي، خو تر یوه حده زما دا خبره هم سمه وه، ځکه چې ځینې ثبتونه مې ولیدل او ځینې مې په کتابونو کې ولوستل.
یوه ورځ مې له یوه کس سره، چې په فکري او مذهبي لحاظ له ما سره مخالف وو، د ټولنیزې رسنۍ له لارې اوږد بحث وکړ، ده ځان په حقه باله او ما ځان.
خو ما له ځان سره فکر وکړ، چې دا ښایي ګمارل شوی کس وي، ښه پوهیږي چې دی یعني (زه) په حقه دی، خو فقط د څو پيسو لپاره غواړي په ما هم ناحقه خبر ومني، ځکه هغه څه چې ماته حق ښکاري دا ټول منطقي دي او د ده خبرې ټولې غیرې منطقي.
ما داسې فکر کاوه، چې ټول انسانان یو ډول منطق لري، نو ځکه هغه څه چې ماته منطقي ښکاري، باید د هر چا لپاره منطقي وي، نو دا چې دوی یې نه مني، دا د دوی د انساني غرور له امله ده او دا چې دوی له حق څخه تېر شوي باید سخته سزا وویني.
خو یوه ورځ مې یوه بله مقاله ولوسته، هلته ویل شوي وو، چې منطق د هر انسان لپاره د هغه د معلوماتو او لیدلوري په اساس توپیر کوي، یعنې هر انسان د خپلو معلوماتو، باورونو او فرهنګ مطابق بېل منطق لري.
د همدې خبرې په فکر کې وم، چې یو انځورمې ولید، انځور داسې رسم شوی وو، چې د دوو کسانو په منځ کې د انګلیسي ژبې (6) شپږ لیکل شوي وو، یو کس له پورته ورته ګوري هغه ته دا عدد د انګلیسي ژبې (9) معلومېږي، خو بل کس بیا له لاندې نه ورته ګوري، هغه ته بیا دا د انګلیسي ژبې د (6) شپږو عدد ښکاري.
پوښتنه دا ده، چې دلته کوم کس ملامت او کوم په حقه دی؟
په دې اړه مې فکر وکړ او دې پایلې ته ورسېدم، چې دلته په ځینې موضوعاتو کې هېڅ انسان ندی تېروتی، ځکه چې ځینې کسان یې د ثبوت په اساس څېړي او زیات یې بیا د خپلو معلوماتو او کلتور مطابق د خپل منطق په اساس څېړي، نو دلته هر انسان په حقه دی، خو دا چې معلومات او لید لوری یې له بل سره توپیر کوي، نو همدا یې د اختلافاتو او دښمنیو لاملونه دی.
خو له دې پایلې وروسته مې بېرته خپلې لمړۍ خبرې ته هم فکر شو، نو بیا مې خپلې دواړه نظریې سره یو ځای کړې او دا پایله مې تر لاسه کړه:
هغه کسان چې واک نه غواړي او یوازې جنګونه کوي، هغوی هر یو د خپلو باورونو پر اساس ځان په حقه بولي او تېروتي دي، خو هغه انسانان چې د واک تږي دي، هغوی په دې پوهیږي، چې انسانان په ناحقه له یو بل سره جنګیږي، خو د انساني غرور او ځان واک ته د رسولو له امله بیا هم په بېلابېلو نومونو خپل تر لاس لاندې انسانان د یو بل پر وړاندې جنګونو ته هڅوي.
هر انسان بېل فکر او بېل منطق لري او هر یو یې د خپل منطق پر اساس په حقه دی، نو له دې امله باید د هر انسان نظر ته احترام ولرو.
یوه ورځ مې انساني غرور ته فکر سو، ما ویل ښااااا!!
دا انساني غرور بیا څه مانا؟ ولې هر څوک انساني غرور لري؟ ولې یوه ډله انسانان د خپل غرور له مخې بلې ډلې ته په ټیټه سترګه ګوري او مقابله ډله هم همدارنګه؟!
بیا پوه سوم، چې هر څوک د خپلو دلایلو او معلوماتو په اساس ځان ته قناعت ورکوي، چې یوازي دی په حقه دی، نو کله چې په ټوله نړۍ کې یوازي یو کس په حقه وي، نو هغه خو باید مغرور واوسي.
نو دا چې هر انسان له بل نه بېل فکر لري او هر یوه د خپلو دلایلو په اساس ځانته دا قناعت ورکړی، چې یوازې دی په حقه دی، نور ټول ناحقه، نو له دې امله ټول انسانان مغروره دي.
بیا مې ځانته فکر سو، نو ایا زه هم بې ځایه مغرور یم؟ ایا ما هم یوازې خپل ځانته د ځینو دلایلو په پیدا کولو سره دا قناعت ورکړی، چې یوازي زه په حقه یم؟ ایا زه ریښتیا هم په حقه نه یم؟!
کله چې مې خپل کارونه د نورو انسانانو سره پرتله کړل، نو زه هم د نورو په څېر بد وم، ما هم د نورو انسانانو په څېر د یو څو دلایلو په اساس چې یوازې ماته منطقي وو، ځانته دا قناعت ورکړی و، چې یوازې زه په حقه یم!
له هغه وروسته دې پایلې ته ورسېدم، چې ټول انسانان په حقه دي، هر انسان انساني غرور لري، چې باید ورته احترام ولرو، لنډه دا چې هر انسان د یو دلیل په اساس یو منطقي او پوه انسان دی.
له څه مودې وروسته مې له ځان سره وویل، چې زه باید له نورو متفاوت واوسم، زه باید له نورو غوره واوسم، زه باید ځانګړی واوسم، خو څنګه؟!
د څنګه په ځواب پسې زیات وګرځېدم، د ډېرو هغو کسانو ژوند لیکونه مې ولوستل، چې غوره او ځانګړي انسانان وو او په پای کې یوه ورځ دې پایلې ته ورسېدم چې:
که وغواړم چې له نورو څخه غوره وګڼل شم، باید د نورو لپاره رښتینی کار وکړم، ځکه د ځان لپاره خو ټول کار کوي او بل هغه کسان، چې د نورو په نوم ځانته کار کوي، هغوی په لومړیو کې لویې بریاوې خپلَوي؛ خو یوه ورځ افشا کیږي او ماتې خوري.
یوازې هغه انسانان، چې د نورو لپاره په رښتیني ډول کار کوي، هغوی په لومړیو کې ماتي خوري او په پای کې بریا ته رسېږي او په تاریخ کې یې نوم د یوه ځانګړي او غوره انسان په ډول په زرینو کرښو لیکل کیږي.

ZhwandoonSeptember 3, 2020
821.jpg

1790

 

د طالبانو نظام نوی ړنګ شوی و، زه په ختیزو ولایتونو کې د بېړنۍ لویې جرګې د ټاکنو لپاره د دارالانشا مسول وم، جمیعت تنظیم هغه مهال په ډېر زور کې و، هلته یې په ټاکنیزو چارو کې سخته مداخله کوله او ما دې مداخلې ته اجازه نه ورکوله، سید احمد ساپي صیب له یاد تنظیم سره ټینګه رابطه او خواخوږي درلودله، زما او د دوی تر منځ سخته خوابدي رامنځته شوه، خبره وه تېره شوه، یو وخت بیا ساپی صیب له جمیعته هم خوابدی شوی و، یو ځل چېرته سره مخامخ شو ، بښنه یې وغوښته ، راته یې وویل چې ما د جمیعت لپاره کار کاوه او تا د ټول افغانستان لپاره ، نو ځکه زه درڅخه بښنه غواړم


ZhwandoonSeptember 3, 2020
820.jpg

4190

زریزې او پېړۍ کېږي چې د پښتو ژبې پر وړاندې توطيې روانې دي . سوونه کلونه وړاندې کله چې سلطان بهلول لودي په هند کې واکمن شو، نو د جمعې لمانځه ته لاړ، ملا کادن تر لمانځه وړاندې په خپلو وعظیه خبرو کې وویل : (( نمی فهم قوم به قدرت رسیده است که از ذات دجال است یا چی که مادر را مور ګویند ، خواهر را خور ګویند، بیادر را ورور ګویند و دیګر را نور ګویند…)) پر دې وخت سلطان بهلول لودي ور غږ کړ : ((ملا صاحب احتیاط کو که ما هم بندګان خدا یم.))


ZhwandoonSeptember 2, 2020
816.jpg

58722

هغه څوک چې څلوېښت کاله له خپل ولسه لرې پاتې شوی وي او بیا د یو تصادف، چانس او د ولس د ناچارۍ له وجې دولتمشر شي او د ولسمشر خطاب ورته وشي، هغه نو بیا په ځان کې ورک شي ، ترې راټول غوړه مالان یې نو اسمان ته داسې پورته کړي ، چې لاندې ولس ورته هډو د ادم زامن نه ښکاري


ZhwandoonAugust 27, 2020
747.jpg

42371

 

د امریکا د جمهوري ریاست ټاکنو ته نږدې دوه میاشتې زماني واټن پاتې دی. یاده موده کې جمهورییس ټرمپ په افغانستان کې د سولې له موضوع او د خپلو عسکرو له خوندي وتلو سره خاصه لېوالتیا لري ، چې هلته خپلو خلکو ته د سولې یو څرګند تصویر او د خپلو عسکرو د مسولانه وتلو یوه لاسته راوړنه وړاندې او په دې ډول په ټاکنو کې خپلې بریا ته لاره اواره کړي


ZhwandoonAugust 23, 2020
696.jpg

3090

 لیکنه: محمدخان ذهین

تاته غېرت څۀ شی ښکاري؟ لویې خبرې؟ وژنې؟ کنځلې؟ او کۀ لاپې_شاپې؟

یا ځان دروند او بل سپک ګڼل؟ کۀ پۀ وړه خبره جنګ او ټوپک ته لاس کول؟

هن؟

ستا غېرت همدا دی، چې د یوې روپۍ او څوکۍ بدل کې محافظه کاري او چاپلوسي وکړې؟

ورشه! غېرت پۀ سمه معنا وپېژنه!

غېرت د مـلي فکر پالل دي! د ویدو فکرونو بېدارول دي! پر کرښه د اغزن تار مخه نیول دي! د هـر چا خـبره د فـکر پر تـله تلل دي! خپل ورور ته د نفرت پرځای خندل دي! غېرت د ځان، مـال او نوامیسو ساتل دي! غېرت پۀ ټـوله معنا پر ځـان بسیا کېدل دي! غېرت د پوهې پۀ ځواک پر نورو ځان منل دي! غېرت د غټ ټوپک پرځای د کوچني قلم چلول دي! د بریا پر لوري تلل، ستونزې زغمل، نفرت شړل او مینه کول دي! غېرت منزل ته د رسېدو ډیوه ده! کۀ غېرتي یې، نو ډاکټر شه، انجېنیر شه، ژورنالېست شه! کۀ غېرتي یې، نو صابر شه، د ورور یو څو خبرې وزغمه! کۀ غېرتي یې، رښتینی شه، د ژبې او زړۀ خبره یوه کړه! کۀ غېرتي یې، نو ولس پرځان راټول کړه! کۀ غېرتي یې، نو بل افغان ته لۀ ضرره او شره ځان بچ کړه! له نورو ټولو تېر شه! کونړ ته ورشه! هلته د سیند اوبه مهار کړه!

درته کنځلې کوي. ته یې چې خواته ورشې او سېلفیانې اخلې، نه پرې پوهېږې؟ تۀ یې د اوبو د شرار پرځای کنځلو څخه خوند اخلې

دا شور نۀ دی پېغور دی. کنځلې دي. رټل دي. سپکول دي. په کومو سترګو د دغو اوبو ننداره کوې؟ پوهېږې؟ ستا غرونو کې پر تنکو مماړو څڅېدلې اوبه بل ملک کې رقیب لوبوي. ترېنه برېښنا جوړوي. کارخانې چلوي. پای کې د ستا د اوبو تولید هم بېرته پر تا خرڅوي

وشرمېږه! څو چې دې ریښتینی غېرت نه وي پیدا کړی، ځان غېرتي مۀ بوله. د کونړ سیند لوري ته مۀ ورځه! پر هغې لارې چې تلې، سترګې پټوه! څو چې خپله ټکنالوژي ونه پنځوې، څو چې د پوهې پۀ ځواک دا ثابته نۀ کړې، چې جنګ د سپیو او مینه د سړیو کار دی. دا د غېرت او بې غېرتۍ جوت توپیر دی! غېرتي شه؛

ځکه:

غېرتي یو ښځه ترې ښه ده ———– د بې غېرتو کۀ لښکر وي څۀ پرې کړمه؟


ZhwandoonAugust 11, 2020
583.jpg

10810

ژباړه او راټولونه: رحمت الله محمد

اتومي وسلې د نننۍ نړۍ تر ټولو خطرناکي وسلې دي، چې د هر ډول تخریب وړتیا لري.

له دې وسلو څخه د نړۍ په تاریخ کې یوازي دوه ځله ګټه اخیستل شوې، چې د دوهمي نړیوالي جګړې د پای ته رسېدو لامل شو.


ZhwandoonAugust 9, 2020
122-1.jpg

4780

ژباړه: رحمت الله محمد

له نن څخه ۷۵ کلونه وړاندې په همدې ورځ د نړۍ په تاریخ کې دوهم اتومي بم د جاپان په ناګازاکي ښار باندې وغورځول شو



زمونږ په هکله

ژوندون وېبپاڼه د ژوندون راډيو ټلوېزيون رسمي وېبسايټ دى. لکه څنګه چې ژوندون راډيو ټلوېزيون په هېواد کې داسې يوه ازاده رسنيزه شبکه ده، چې په هېڅ سياسي جريان، ډلې ټپلې، ګوند، کيڼو او ښي سياسي ډلو او نورو جريانونو پورې تړلې نه ده. دغسې دا وېبپاڼه هم ازاده، خپلواکه او ناپېيلې ده، چې يوازې ملي، اسلامي ارزښتونه پالي او د افغانانو د ژوند د سوکالۍ لپاره هلې ځلې کوي…


مونږ سره اړیکه

0700651008